پارسال نگارخانه مس واقع در شهر مس سرچشمه ميزبان استاد مجتبي ملك زاده (كه افتخار شاگردي ايشان را دارم) بود و ايشان با كمال فروتني آثار ارزشمند خود را به نمايش گذاشتند و بسيار هم مورد استقبال خوشنويسان سرچشمه و شهرهاي اطراف يعني رفسنجان و سيرجان و شهربابك و كرمان قرار گرفت.
بروشوري توسط شركت ملي صنايع مس ايران چاپ شده بود كه بخشهايي از آنرا اينجا مي آورم:
مقدمه ي حكيمانه ي استاد ملك زاده در مورد خط شكسته (صفحه1)
مقدمه ي حكيمانه ي استاد ملك زاده در مورد خط شكسته (صفحه2)
چند نمونه از آثار استاد ملك زاده:
هنر خوشنويسي خيلي مظلوم است؛ در كشور ما هر شغل و مهارت و علاقمندي ساده و پيش پا افتاده اي مجله و رسانه و نشريه دارند الا خوشنويسي؛ هنرجويان خوشنويسي هم در انتظار خواندن مطلبي و ديدن خطي مي مانند ولي دريغ از دلسوزي؛ مرجع اصلي هم كه انجمن مركز است ولي مسئولين آن به دليل مشغوليات و گرفتاريهاي بيش از حد صندلي هاي مديريتي!! به تنها چيزي كه فكر نمي كنند همين است.
به هر حال؛چند روز پيش به لطف دوست و استادم آقاي علي ايزد خواه مجله ي كلك ديرين را ديدم و خيلي خوشحال شدم كه در اين وانفساي بي رسانه بودن هنر خوشنويسي انجمن شيراز همت كرده و اين فصلنامه را چاپ و نشر مي كند. از نظر محتوي و مطالب هم مجله ي خوب و معتبري است و به كار خوشنويسان مي آيد.
آخرين فرم اشتراك مجله كه مربوط به شماره 15 بهار 88 است را اينجا ملاحظه مي فرماييد.
هفته ي قبل خدمت استاد ملكزاده رسيدم. ايشان در مورد رنگ كردن كاغذ فرمودند عصاره ي كلم بنفش رنگ آبي متمايل به سبزي را به كاغذ ميدهد. اين كار را آزمايش كردم و رنگ آبي بسيار زيبا و ملايمي در كاغذ بوجود آمد؛ البته كلم بنفش را خورد كرده و كمي جوشاندم و عصاره ي آبي رنگ آنرا براي مطابق با روش ريواس به كار بردم. فقط تفاوت در اين است كه در انتهاي برداشتن كاغذ از محلول شستن با آب را انجام ندادم كه مشكلي را هم براي كاغذ ايجاد نكرد. نكته ي ديگر بوي كلم پخته است كه از نظر بعضي افراد كمي نامطبوع است ولي كم كم ازبين ميرود.
چند وقت پیش با راهنمایی دوستم آقای ایزد خواه ( که ایشان هم از استاد شیرازی شنیده بودند) سعی کردم کاغذ های خوشنویسی ام را رنگ کنم؛ برای این کار از گیاهی به نام ریواس استفاده کردم. این گیاه یک گیاه وحشی است که فصل بهار و تابستان در مناطق کوهستانی یافت میشود ( وشاید در بازار هم یافت شود) و داری برگهایی پهن و بزرگی ( بعضا حتی تا قطر یک متر) است و برای رنگ کردن کاغذ باید از برگ و ساقه ی آن استفاده کرد. با این گیاه کاغذهای کلاسه ی خوشنویسی خصوصا کاغذ های 150 گرمی گلاسه را میتوان به رنگ کرم و کاهی بسیار خوشرنگی در آورد.
روش کار: برگ و ساقه ی ریواس (خواه تازه باشد و خواه خشك شده) را خرد کرده ودر دیگ یا قابلمه ی بزرگی ریخته وتا دوبرابر حجم روی آن آب میریزیم تا کاملا با آب پوشانده شود و تا حدود ربع ساعت آرام میجوشانیم. عصاره ی بدست آمده را صاف کرده و در ظرفی میگذاریم سرد شود. برای رنگ کردن کاغذ عصاره ی ریواس را در ظرف بزرگی ( مانند سینی) که به اندازه ی کاغذمان باشد می ریزیم بطوریکه به اندازه ی چای پررنگ رقیق باشد و اگر انگشتمان را داخل آن بزنیم رنگی نشود و اگر غلیظ بود با آب آنرا رقیق میکنیم. کاغذ را بادقت در ظرف میخوابانیم طوری که تا نخورد وحباب نگیرد و میتوانیم کاغذهای بعدی را هم روی آن بگذاریم ( تاحدود 5 برگ خوب است) و بعد از حدود 10 تا 20 و حداکثر 30 دقیقه کاغذ های را به دقت بر میداریم و با گیره روی بند در جایی که سایه باشد و دور از باد هم باشد آویزان میکنیم. بهتر است با آبپاشهایی که آب را پودر میکنند دوطرف کاغذ را بشوئیم تا مواد اضافی روی کاغذ نماند. بعد از خشک شدن کاغذ قابل استفاده است.
زمان ماندن کاغذ در محلول رنگ را کم وزیاد می کند که بنا به سلیقه میتوانید هر زمانی را تجربه و اجرا کنید.
اگر کاغذ خیلی چروک یا لوله شده باشد میتوانید آنرا بین یک کاغذ مشابه روزنامه ولي غير چاپي ( مانند کاغذ الگوی خیاطی) بگذارید و بااتوی خیلی کم حرارت آنرا صاف کنید.
اگر کاغذ تاول میزند بدلیل مشکلات وجنس کاغذ است و اگر محلول عصاره را با آب نیم گرم ولرم کنید شاید کمتر تاول بزند یا اصلا نزند.
بهترین کاغذ برای رنگ کردن کاغذ 150 گرمی گلاسه است.
http://rapidshare.com/files/229391350/tohftolmohebin.jar.html
اين فايل را در موبايل نوكيا ان 95 نصب كرده ام و به خوبي كار ميكند و قابل مطالعه است.
اميدوارم قابل استفاده باشد.
http://en.wikipedia.org/wiki/Iron_gall_ink
http://www.knaw.nl/ecpa/ink/make_ink.html
http://www.algonet.se/~claesg/index.htm
اولا که مرکب ساختن بیشتر از آنچیزی که فکر میکردم سخت وزمان بر و دارای فوت وفن های ریز است و هنوز درگیر عمل آوردن مرکب هستم ( البته یک جای کار ایراد پیدا کرده و به نتیجه ی مطلوب نرسیده ام و دارم خطا و آزمون میکنم) و انشااله نتیجه عملی را اینجا ثبت خواهم کرد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
در جایی مطلب زیر را دیدم و در اینجا آوردم که مورد تامل قرار گیرد:
در مطلب زیر علاوه به اشاره به نکات ارزشمندی که جمله جمله اش جای بررسی و تفکر دارد، در باب مرکب فرمول عجیبی مطرح شده است که جای تامل دارد.
شرح قصیده رائیه ابن بواب
ابن بواب از بزرگان خوشنویسی است که در رشد و تعالی خط بسیار کوشا بود. در ابتدا پیرو محمد بن اسد بود و بعد با دیدن آثار ابن مقله ی شهیر، دلباخته ی آن نابغه شد. خط ریحان و محقق را او اختراع کرد و چندین قرآن نوشت. و پس از عمری پرتلاش، به سال 413 هجری قمری در بغداد وفات یافت.
مجموعه زیر از متن ترجمه شده ی وی بر گرفته شده است:
ای آنکه اراده ی خوشنویسی و قصد خط داری، اگر عزم تو در امر کتابت صادق است، در امر تسهیل از جناب حق توفیق طلب.
همواره قلمی را (که) زیاد سخت و هموار باشد آماده کن تا صناعت تحریر چنانچه باید آماده گردد.
وقتی اراده کردی قلمی را بتراشی، قلمی را که طول و عرضش معتدل باشد انتخاب کن و حد وسط را فرو مگذار. به قلم نگاه کن از آن طرفی که ظریف و باریک باشد بتراش.
در شکافتن قلم وسط را انتخاب کن تا نسبت شکاف به طرفین مساوی باشد. باید آنچنان که ذهن طالبی واقف به روح کلام است نقش مرام علی وجه الاتقان نوشته شود.
تمام عزم تو به جانب قط قلم باشد، چنانکه قط قلم از اهم شرایط است. بعد از قط قلم، پشت آنرا به خاک بمال تا چرک و چربی آن محو گردد و مرکب را خوب بگیرد.
به کشف راز مکتوم قط طمع مکن که من اینرا بیهوده به تو میگویم، بلکه در افشای این راز من بخل می ورزم. در این باب آنچه قابل ذکر است بطور خلاصه اینکه قط نه زیاد منحرف و نه زیاد مستقیم، بلکه متوسط باید باشد.
لیقه را با دوده در دوات بگذار، آنگاه با سرکه یا آبغوره قاطی کن.
هرگاه منظور تلوین مرکب باشد، کمی زرنیخ و کافور را باید امتزاج کنی.
وقتی تخمیر مرکب به پایان رسید کاغذ تهیه کن و کاغذ کاملا نرم و ناعم و نقی اختیار کن.
چون این کارها انجام شد، به خط استاد مداوم نظر کن و به جبر نفس و رنج و مشقت صبر کن که با صبر ز غوره حلوا سازند.
در امر قلم بلوح مشق ثابت قدم باش و با عزم جزم دامن همت بالا زن.
در آغاز مشق مگو که خطم زیبا نیست و خجالت مکش که باعث فتور عزم تو باشد. آغاز هر امری مشکل و بعد خوب می شود، آخر هر سختی آسانی است.
به طلب کمال اقدام کن، وقتی به مطلوب خود رسیدی شادی فراوانی تو را حاصل آید و پاداش خود بازیابی.
به مناسب نائل شدن به مراد، شکر خدای بجای آور که خدای تعالی شکر گذاران را دوست دارد.
دست و قلم را از تحریر مفاسد نگه دار و در این دار غرور، چیزی به یادگار بگذار که باعث نام نیک گردد. زیرا فردای قیامت جریده اعمال انسان ارائه می گردد و هر کس آنچه را انجام داده می بینند.
نقل از کتاب خط و خطاطان
تالیف: میرزا حبیب اصفهانی
ترجمه: رحیم چاوش اکبری
در وبگردي اينترنت به اين مطلب در مورد مركب برخورد كردم كه قابل بررسي ميباشد.
به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل/که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم(سعدی علیه الرحمه)
تلاش بر آن است که این وبلاگ محلی برای اطلاع رسانی و تبادل نظرات و تجربیات تخصصی هنروران هنر خوشنویسی باشد و امید است منبعی شایسته پدید آید از نگفته های هنر خوشنویسی، که به کار هنروران حال و آینده آید. بدیهی است هر گونه بحث نامرتبط و حاشیه ای غیر قابل درج بوده و حذف میگردد (لذا قبلا از عدم درج یا حذف اینگونه مطالب پوزش می طلبیم). مسئولیت هرگونه الگوبرداری و استفاده ی کاربردی(آزمایش، استفاده و کاربرد) از مطالب این وبلاگ به عهده کاربران محترم میباشد. اطمینان داریم استفاده کنندگان از این وبلاگ دارای شخصیت سالم اجتماعی و هنری بوده و تعهد اخلاقی لازم برای بهره برداری صحیح و اصولی از مطالب داشته و استفاده های نابجا به منظور انتفاع شخصی یا گروهی مانند تالیف،چاپ،ارائه و... را نخواهند نمود.
××××××××××××××
دوستان عزیزی که مطلبی مطابق با موضوع و سطح این وبلاگ دارند، میتوانند در صورت تمایل منت گذاشته و آنرا به ایمیل اینجانب ارسال نمایند تا بنام خودشان در اینجا ثبت و درج گردد.
